تبلیغات
مدیریت دبستان پسرانه اندیشه ( محمد علی شرف دین ) - اجرای طرح ارزشیبابی توصیفی
 
مدیریت دبستان پسرانه اندیشه ( محمد علی شرف دین )
بنیاد فرهنگی امام محمد باقر علیه السلام
درباره وبلاگ


محمد علی شرف دین هستم . کارشناس علوم تربیتی ،بابیش ازسی سال سابقه ی مدیریت ،درحال حاضرمدیریت دبستان پسرانه امام محمد یاقر علیه السلام ( اندیشه ) اصفهان را به عهده دارم . این وبلاگ به منظور ارتباط با خانواده بزرگ اندیشه ایجاد شده ،وتلاش براین است که ازمقالات،نوشته هاولینک های معتبرومتناسب با سئوالات شماوروندآموزشی مدرسه ارائه گردد.امیدست باهمکاری شماعزیزان قدمی درحهت رشدوشکوفائی فرزندانمان برداشته شود. منتظر نظرات و پیشنهادات ارزشمندشماعزیزان هستم


مدیر وبلاگ : محمد علی شرف دین
نظرسنجی
با گذشت 6 ماه از سال تحصیلی 91-1390 ، نظر خود را در مورد تعطیلی روز پنجشنبه اعلام نمایید.








آمار وبلاگ
  • کل بازدید :
  • بازدید امروز :
  • بازدید دیروز :
  • بازدید این ماه :
  • بازدید ماه قبل :
  • تعداد نویسندگان :
  • تعداد کل پست ها :
  • آخرین بازدید :
  • آخرین بروز رسانی :

طرح ارزشیابی توصیفی

منظور از روش های توصیفی در ارزشیابی توجه به رویكردی است كه در آن معلم تغییرات و تحولات ایجاد شده در دانش آموز را با فنون متفاوت بررسی كرده و به صورت مشروح بر اساس شاخصهای پیشرفت و یا اهداف از پیش تعیین شده به اطلاع دانش آموز و والدین می رساند.

بررسی نظام ارزشیابی كشورهای مختلف جهان نشان می دهد استفاده از كارنامه توصیفی امری رایج و دارای سابقه ای طولانی است. در كشور فرانسه روش نمره گذاری استفاده از طیف با عبارات توصیفی: بالاتر از استاندارد، مطابق استاندارد، ناسازگار با استاندارد و . . . می باشد. در آلمان شش مقوله و یا طیف و در ژاپن استفاده از پنج مفهوم همراه با جملات توصیفی است. خلاصه اینكه در بسیاری از كشورهای مختلف جهان، كارنامه فقط نمرات خام را شامل نگردیده و تمامی فعالیتها و مهارت ها و نگرش كودك، توصیف و ارزشیابی می شود. ارائه نمره صرف ضمن ایجاد رقابت و اضطراب، یادگیری و پیشرفت تحصیلی دانش آموزان را تحت الشعاع قرارداده و با ایجاد افسردگی، بخش زیادی از منابع و استعدادهای با لقوه انسانی و اقتصادی را تلف می نماید. برخورد معلمان و والدین و ارزش بیش از حد قائل شدن به امتحان و تكرار بیهوده آن و استفاده ابزاری از آن باعث ایجاد دلسردی از تعلیم و تربیت و امتحان با این سبك و سیاق، نقطه پایان یادگیری و نوعی رهایی از درس و تحصیل محسوب می شود

سیاست گزاران آموزش وپرورش ایران از سالهای آخر دهه 70 شمسی تلاشهایی برای بهبود ارزشیابی تحصیلی در دوره آموزش وپرورش عمومی راآغاز کرده اند . تصویب آئین نامه امتحانات دونوبتی به جای امتحانات سه ثلثی و مقرر نمودن مصوباتی در زمینه ارزشیابی مستمر ، تصویب اجرای آزمایشی طرح ارزشیابی توصیفی و بالاخره تصویب اصول حاكم بر ارزشیابی در شورای عالی آموزش و پرورش از جملة فعالیتها یی ا ست كه در سالهای اخیر انجام شده است.

بری دسترسی به ادامه مقاله روی ادامه مطلب کلیک کنید

 

طرح ارزشیابی توصیفی

منظور از روش های توصیفی در ارزشیابی توجه به رویكردی است كه در آن معلم تغییرات و تحولات ایجاد شده در دانش آموز را با فنون متفاوت بررسی كرده و به صورت مشروح بر اساس شاخصهای پیشرفت و یا اهداف از پیش تعیین شده به اطلاع دانش آموز و والدین می رساند.

بررسی نظام ارزشیابی كشورهای مختلف جهان نشان می دهد استفاده از كارنامه توصیفی امری رایج و دارای سابقه ای طولانی است. در كشور فرانسه روش نمره گذاری استفاده از طیف با عبارات توصیفی: بالاتر از استاندارد، مطابق استاندارد، ناسازگار با استاندارد و . . . می باشد. در آلمان شش مقوله و یا طیف و در ژاپن استفاده از پنج مفهوم همراه با جملات توصیفی است. خلاصه اینكه در بسیاری از كشورهای مختلف جهان، كارنامه فقط نمرات خام را شامل نگردیده و تمامی فعالیتها و مهارت ها و نگرش كودك، توصیف و ارزشیابی می شود. ارائه نمره صرف ضمن ایجاد رقابت و اضطراب، یادگیری و پیشرفت تحصیلی دانش آموزان را تحت الشعاع قرارداده و با ایجاد افسردگی، بخش زیادی از منابع و استعدادهای با لقوه انسانی و اقتصادی را تلف می نماید. برخورد معلمان و والدین و ارزش بیش از حد قائل شدن به امتحان و تكرار بیهوده آن و استفاده ابزاری از آن باعث ایجاد دلسردی از تعلیم و تربیت و امتحان با این سبك و سیاق، نقطه پایان یادگیری و نوعی رهایی از درس و تحصیل محسوب می شود

سیاست گزاران آموزش وپرورش ایران از سالهای آخر دهه 70 شمسی تلاشهایی برای بهبود ارزشیابی تحصیلی در دوره آموزش وپرورش عمومی راآغاز کرده اند . تصویب آئین نامه امتحانات دونوبتی به جای امتحانات سه ثلثی و مقرر نمودن مصوباتی در زمینه ارزشیابی مستمر ، تصویب اجرای آزمایشی طرح ارزشیابی توصیفی و بالاخره تصویب اصول حاكم بر ارزشیابی در شورای عالی آموزش و پرورش از جملة فعالیتها یی ا ست كه در سالهای اخیر انجام شده است.

اهداف اساسی این طرح به شرح زیراست:

· بهبود كیفیت فرآیند یاددهی ـ یادگیری

· فراهم نمودن زمینه مناسب برای حذف فرهنگ بیست گرایی

· تأكید بر اهداف آموزش و پرورش به جای تأكید بر محتوای كتابها

· فراهم نمودن زمینه مناسب برای حذف حاكمیت مطلق امتحانات پایانی در تعیین سرنوشت تحصیلی دانش‌آموزان

· افزایش بهداشت روانی محیط یاددهی ـ یادگیری یا كاهش فشار های روانی ناشی از نظام ارزشیابی موجود

پنج محور طرح ارزشیابی توصیفی :

محور اول : تغییر تأكید از ارزشیابی پایانی به ارزشیابی تكوینی

در رویكرد سنتی ارزشیابی،‌ عمدتاً معلمان، تلاش می‌نمودند از نتایج یادگیری دانش‌آموزان ارزشیابی به عمل آورند و آن را به صورت نمره گزارش دهند. كمتر تلاش می‌شد كه به نحوه و چگونگی یادگیری و بهبود آن توجه شود. در این الگوی جدید ارزشیابی، معلم، ارزشیابی را در خدمت یادگیری قرار می‌دهد؛ لذا نگاه وی به آن كاملاً تغییر می‌كند. ارزشیابیهای او به گونه‌ای است كه به یادگیری بهتر بینجامد. لذا ضعفهای عملكرد دانش‌آموزان و قوتهای آنها، برای این منظور بررسی می‌شود كه راهی برای برطرف كردن و یا بهبود آنها یافت شود، نه این كه صرفاً ضعفها منعكس شود. همچنین این الگوی ارزشیابی، موجب می‌شود معلم خود را همسفر یادگیری دانش‌آموزان بداند و با آنها در مسیر حركت ‌كند، نه كسی كه در پایان راه ایستاده و منتظر است كه مشاهده كند چه كسی زودتر به پایان راه (یادگیری) می‌رسد.

اگر یادگیری را جریانی هدفمند و پیوسته بدانیم كه از مبادی آغاز و به نتایج می‌رسد؛ ارزشیابی هم جریانی پیوسته است كه از مبادی آغاز می‌شود و به نتایجی می‌رسد؛ یعنی دوش به دوش یادگیری به پیش می‌رود؛ لذا ارزشیابی زمانی برای یادگیری و در جهت بهبود یادگیری خواهد بود كه پیوسته اطلاعات مفیدی برای دانش‌آموزان از طریق بازخورد، فراهم آورد. با تركیب و تحلیل اطلاعات به دست آمده از این نوع ارزشیابیها كه طی مراحل مختلف گردآوری شده است، معلم می تواند تصمیمهای مناسب آموزشی درباره دانش‌آموز بگیرد.با این توضیحات روشن می شود كه این الگوی ارزشیابی كاملاً پویا است و عنصری كه پویایی آن را تشدید می نماید ارائه بازخورد های توصیفی است. تحقیقات زیادی نشان داده است كه بازخوردهای توصیفی موجب بهبود یادگیری دانش آموزان می شود.

محور دوم : تغییر مقیاس فاصله‌ای (20 – 0) به مقیاس ترتیبی (در حد انتظار، نزدیك به انتظار، نیازمند تلاش بیشتر)

در طول سالیان دراز، مقیاس مورد استفاده در كشور، مقیاس فاصله‌ای (نمره 20-0) بوده است و معلمان نتایج آزمونها را براساس آن به دانش‌آموزان و والدین، بازخورد داده‌اند. این شكل از بازخورد به دلیل ابهام درتغییر و دقت زیاد در فواصل بین آن (هشتاد قسمتِ بیست و پنج صدمی )، رقابت برانگیز بوده ًبه همین دلیل است که در طول این سالها، نمرة بیست بسیار مورد احترام وتوجه بوده است. مقیاس ترتیبی(بیش ازحد‌انتظار،درحد‌انتظارو....) این مشكلات را ندارد، كمتر ایجاد رقابت می‌نماید و انعطاف پذیری بیشتری دارد؛ در طرح ارزشیابی توصیفی، جایگزین نمره در كارنامه است.

به سخن دیگر در حین فرایند یاددهی ـ یادگیری دانش‌آموزان، بازخورد ترتیبی یا فاصله‌ای دریافت نمی‌كنند. به واقع تصور می‌رود كه دریافت این نوع بازخوردها از سوی معلم فرآیند یادگیری دانش‌آموزان را سست می‌نماید. در این طرح خلاء این بازخوردها را بازخوردهای توصیفی پر می‌كند. بازخوردهای توصیفی، بازخوردهایی با معناو مؤثری هستند كه دانش‌آموزان را در جهت شناخت وضعیت پیشرفت یادگیری خود قرار می‌دهند وآنان همچنین ازاین طریق رهنمودهایی برای بهبود یادگیری دریافت می‌دارند.

تصور حذف بازخورد نمره برای بسیاری از معلمان، ناممكن است. به زعم آنها نمره اهرم انگیزشی قوی است و یكی از ابزارهای اقتدار معلم است، حذف آن خلاء بزرگی در جریان یادگیری ایجاد می‌كند. اما واقعیت این است كه حذف نمره و هر گونه بازخورد غیر توصیفی، مشكلی ایجاد نمی‌كند. حتی به بهبود شرایط یادگیری هم می‌انجامد؛ زیرا بچه‌ها دیگر نگران كسب نمره نیستند. آنها به دنبال شناخت اشتباه خود در فعالیتهای یادگیری هستند. والدین نیز از كودك نمره نمی‌خواهند بلكه از فرزندشان می‌پرسند كه «امروز چه یاد گرفته‌ای؟» حذف نمره، حذف یكی از عوامل استرس‌زا است. بنابراین در كلاس شرایطی فراهم می‌شود كه مسافر كوچك سفر یادگیری سفرش را با آرامش خاطر دنبال ‌كند.

محور سوم: تنوع‌بخشی به ابزارهای جمع‌آوری اطلاعات

فعالیت ارزشیابی تحصیلی با دو فعالیت جزیی : الف) جمع‌آوری اطلاعات ، ب) داوری درباره وضعیت یادگیری دانش‌آموزمشخص می گردد. درفعالیت نخست، معلم اطلاعاتی را از وضعیت یادگیری دانش‌آموز جمع‌آوری می‌نماید. در شیوه سنتی این اطلاعات عمدتاً از طریق آزمونهای مداد ـ كاغذی (امتحان) یا پرسشهای كلاسی جمع آوری می‌شد.اما در این طرح ابزارهای جمع‌آوری اطلاعات متنوع شده ا‌ند و علاوه بر آنها ابزارهای دیگری چون پوشةكار، ابزارهای ثبت مشاهده، تکالیف درسی و آزمونهای عملكردی نیز مورد استفاده قرار می‌گیرند.این ابزارها اطلاعات بیشتر و وسیع‌تری را برای معلم، آماده می‌سازد و بنابراین هم اعتبار اطلاعات به سبب تنوع در ابزارها بیشتر می‌شود و هم قضاوت و داوری معلم واقعی تر و منصفانه‌تر خواهد شد.اساس كار در تنوع‌بخشی به ابزارهای گردآوری اطلاعات از وضعیت یادگیری دانش‌آموز، واقعی‌تر كردن اطلاعات است كه همان مشاهده كودك در حین فعالیت و بررسی آثار و محصولات یادگیری اوست.

محور چهارم: تغییر در ساختار كارنامه

كارنامه تحصیلی كه در این طرح "گزارش پیشرفت" نام گرفته است به طور كلی مفصل‌تر و اندكی عمیق‌تر به گزارش رشد و پیشرفت دانش‌آموز می پردازد. بر خلاف كارنامه کمی ،که شامل فهرستی از نام دروس و نمره ها است، گزارش پیشرفت تحصیلی به شکل توصیفی، از وضعیت دانش‌آموز اطلاعاتی به والدین می‌دهد. همچنین در این گزارش تنها به وضعیت درسی صرف توجه نمی‌شود، بلكه به ابعاد عاطفی، جسمانی و اجتماعی توجه شده است. در گزارش پیشرفت تحصیلی والدین به روشنی درمی یابند كه در چه بخش از انتظارات آموزشی، احتمالاً كودكشان مشكلاتی دارند وبا توجه به آن مشکلات توصیه‌هایی را ‌ برای بهبود عملكرد تحصیلی فرزندشان دریافت می‌نمایند.

محور پنجم: تغییر در مرجع تصمیم‌گیرنده درباره ارتقاء دانش‌آموزان

در نظام سنتی ارزشیابی تحصیلی، تصمیم‌گیری درباره ارتقاء به نمرهای امتحان پایانی دانش‌آموز بستگی دارد. طبق شرایطی كه از پیش تعیین شده است و بر اساس نمره های کسب شده مشخص می‌شود كه آیا دانش‌آموز می‌تواند به پایه بالاتر ارتقاء یابد یا این كه باید تكرار پایه بنماید. این تصمیم‌گیری را حتی در سالهای اخیر به عهده رایانه گذاشته‌اند و رایانه به راحتی مشخص می‌كرد كه فردی اجازه ارتقاء‌ دارد یا نه!

اما در الگوی ارزشیابی توصیفی به سبب اینكه اطلاعات جمع‌آوری شده متنوع بوده، و شامل داده‌های كمی و كیفی است، تحلیل و تركیب این داد‌ه‌هاو تصمیم های آموزش مبتنی بر آن، از جمله تصمیم‌گیری درباره ارتقاء یا عدم ارتقاء دانش‌آموزان به عهدة معلم وشورای مدرسه است. در این الگوی ارزشیابی به معلم اختیار تصمیم‌گیری تفویض می‌شود، زیرا وی لایق‌ترین فردی است كه درباره دانش‌آموز می‌تواند تصمیم بگیرد.

در این الگو، معلم براساس شواهد گردآوری شده از فرآیند پیشرفت دانش‌آموز به دانش‌آموز اجازه ارتقاء می‌دهد. در صورتی كه دانش‌آموزی بعد از انجام مداخله‌های طولی و عرضی (در پایان سال تحصیلی و در بین سال تحصیلی) به حد مطلوب نرسید؛ پیشنهاد تكرار پایه را به مدیر و شورای مدرسه می‌دهد و شورا براساس شواهد موجود درباره آن تصمیم‌گیری می‌نماید. لذا ارزشیابی توصیفی تكرار پایه را تنها به عنوان یك مداخله در روند تحصیلی كودك می‌پذیرد و زمانی این مداخله انجام می‌شود كه مشخص شود تكرار پایه برای كودك تأثیر مثبت خواهد داشت.

برای انجام ارزشیابی توصیفی یا اصیل و همه جانبه چهار منبع پیشنهاد شده است:

1) كارنامه ارزشیابی توصیفی،

2) چك لیست ها

3) برگ ثبت گزارش

4) پوشه كار

 

نویسنده / منبع :

دكتر حسنی

     




نوع مطلب : مقالات آموزشی، 
برچسب ها :

       نظرات
شنبه 2 اردیبهشت 1391
محمد علی شرف دین